Profesyonel Mutfaklar 2014 - page 190

190
5. Tesisat
Bir profesyonel mutfakta
tavan aydınlatması modeli
5.3
Elektrik ve aydınlatma
Elektrik, tüm cihazlar için kullanılabilir olduğundan ve
genel olarak mevcut bulunduğundan, profesyonel mut-
faklarda en çok kullanılan birincil enerjidir.
Binalardaki
elektrik montajlarının
dizayn ve inşası, sa-
dece yeterli ehliyete sahip kişiler ve sertifikalı firmalar
tarafından gerçekleştirilmelidir. Bu nedenle sadece ge-
nel ilgi ve kavrayışa ilişkin bazı temel meseleler bu bö-
lümde açıklanacaktır. Elektrik çizimlerinde kullanılan en
önemli simgeler,
Tablo 5.12
’de gösterilmektedir.
Cihazlar tipik olarak 230 V AC veya 400 V üç fazlı akım
nominal gerilime sahiptir. Başlamak için, tüm planlı tü-
keticilerin kurulu bağlı yükleri belirtilecek ve sonra bir
eşzamanlılık faktörü
eklenerek, tüm tesis için gerekli
maksimum eşzamanlı güç belirlenecektir.
Bununla birlikte, pratikte tüm elektrik tüketicileri aynı
anda çalışmaz ve tepe yük noktalarına nadiren ulaşılır.
Bu nedenle, elektrik kurulumlarını tüketicilerin her za-
man toplam bağlı yüklerini dikkate alarak boyutlandır-
mak gerekli değildir. Eşzamanlılık faktörü, gıda hizmeti
tesisinin gerçeğe ilişkin bağlı yükleri üzerine inşa edile-
cek temel tasarımlarına tanıtılmıştır. Bu faktör, maksi-
mum, eşzamanlı elektrik yükleri ile toplam kurulu yükler
arasındaki ilişkiyi vurgular ve VDI 2052’ye uygun eşza-
manlılık derecesi ile aynıdır. Faktör, uzun süreli deneyim
değerlerine dayanır ve elbette profesyonel mutfakların
farklı türler için farklılıklar gösterir.
Ancak, dizayn edilecek montajların öngörülen işletim
moduna dayanır. Profesyonel mutfaklar için genellikle
0,4 ve 0,7 arasında bir eşzamanlılık faktörü dikkate alı-
nır. Gerekli güç ihtiyacı aşağıdaki formülle hesaplanır:
Pmax = Pinst
Elektrik kurulumlarının boyutlandırılması, yükseltme ve
genişletmeler için yeterli güç rezervlerini planlamalıdır.
Bağlantıların türleri, enerji ihtiyacı, en yoğun dönemler,
ekipman tipleri, vb. hesaplamalara dayanılarak yerel
elektrik idaresi ile uyumlu kılınmalıdır. 200 kVA değerine
kadar gücün, şebeke elektriğinin LV sisteminden karşı-
lanabileceği düşünülür. Güç talebinin 300 kVA değerini
aşması halinde, elektrik idaresi genellikle müşterinin
kendi trafo alt istasyonunu inşa etmesini gerekli kılar.
Özel sözleşmeler reaktif gücü de dikkate alır. Aydınlat-
ma montajları genellikle bireysel bazda gerçekleştirilir.
Bireysel veya grup uygulamaları en fazla orta ölçekli
mutfaklarda gerçekleştirilir. Çünkü tüketicilerin büyük
çoğunluğu ısıtma cihazlarıdır (örn. indüktif olmayan ci-
hazlar). Bu üç telafi türün kombinasyonları, büyük öl-
çekli kitlesel catering işletmeleri (oteller, öğrenci kafe-
teryaları, hastaneler, vb.) için makul olabilir.
Enerji optimizasyon sistemlerinin, ya da
enerji yönetim
sistemleri
adı verilen daha gelişmiş biçimlerinin kuru-
lumları, maliyetleri azaltmada etkili olan bir başka seçe-
nektir. Enerji optimizasyonu, açma ve kapama sürelerini
değiştirerek tepe güç oranlarını ve böylece aynı enerji
tüketim seviyelerinde maliyetleri azaltmayı hedefler. Bu
sistemler, ilgili 15 dakikalık güç alımını, şebeke elektriği-
nin ölçüm ekipmanı ve dereceleriyle birlikte, eşzamanlı
olarak belirler ve bir ayar noktasıyla derecelendirir. Ayar
noktası değeri, aşılmak üzere olduğunda, bireysel tüke-
ticilerin şebeke elektriği ile olan bağlantıları, durum dü-
zelene dek kısmen veya tamamen kesilir. Bu amaçla ku-
rulan sistemler, profesyonel mutfaklarda ekipman kulla-
nımını sekteye uğratmayacak esneklik ve hızda çalışır.
Uygulamadaki deneyimler, ihtiyaç (talep) oranlarının,
özel sözleşmeli müşterilerin toplam fatura tutarlarının
yüzde 35-50’sine ulaştığını göstermiştir. Bu tür optimi-
zasyon veya yönetim sistemleri yüzde 3-35 arasında ta-
sarrufu mümkün kılar. Bunun yanısıra, doğrudan üretim
prosesinde gerek duyulmayan tüketim noktaları, kalıcı
olarak veya belirli dönemler için kapatılabilir, değişken
aşama kumandaları, fiili işletimlerle eşleştirilebilir. Bu,
havalandırma, soğutma ve su ısıtma gibi sürekli çalıştı-
rılan ekipmanların sürekli akım tüketimlerinin de düşü-
rülebilmesi ve enerji tüketim maliyetlerinin yüzde 10’a
varan oranlarda azaltılabilmesi anlamına gelir.
Orta ve büyük ölçekli sistem yönetim işlevine sahip uy-
gun bir enerji yönetim sistemi kullanılırken, küçük öl-
çekli mutfaklar için, bir şekilde daha basit, daha az kar-
maşık bir optimizasyon sistemi tercih edilir.
TESİSAT
1...,180,181,182,183,184,185,186,187,188,189 191,192,193,194,195,196,197,198,199,200,...376
Powered by FlippingBook